134.Երկու շարքերից ընտրել արմատ և ածանց և կազմել ածանցավոր բառեր:
Ա. Վարսավիր, հայ, բույր, հյուր, ջերմ, գոգ, արգելել, ավազ, ճաշ, եղեգն, վարդ, ամուր, կտակ, դարբին, ծառ, վառ, խնձոր, այգի, ելք, լվացք, կտակ, դպիր, արվեստ:
Բ. -անոց, -արան, -ոց, -ստան, -ուտ:
Վարսավիրանոց, Հայաստան, բուրաստան, հյուրանոց, ջերմոց, գոգնոց, արգելոց, ավազանոց, ճաշարան, եղեգնոց, վարդարան, ամրոց, կտակարան, դարբնոց, ծառուտ, վառարան, խնձորուտ, այգի – ՞, ելք – ՞, լվացքարան, կտակարան, դպրոց, ավրեստանոց։

135. Տրված արմատներով կազմիր մեկական հոդակապով ու անհոդակապ բարդ բառ:
Ջուր, ծաղիկ, հաց, որս, պար, արյուն, արվեստ, աստղ, տուն:
Հոդակապով – մաքրաջուր, ծաղկաբույր, հացատուն, որսաբեռ, արյունակից, արվետսատուն, աստղաթափ, առանձնատուն:
Անհոդակապ – ջրածին, ծաղկաման, հացաման, որսորդ, արյունառու, գեղարվեստ, տնավեր, լուսաստղ։

136.Տրված նախածանցներով կազմել 3-ական ածանցավոր բառ:
Ան-անկախ, անգետ, անօրինակ
ապ-ապօրինի, ապերախտ, ապերջանիկ
բաց-բացակա, բացարձակ, բացահայտ
գեր- գերազանց, գերարագ, գերուժեղ
դժ-դժգույն, դժգոհ, դժբախտ
համ-ամատեղ, համահունչ, համաձայն
հակ-հակադիր, հակամարտ, հակաթույն
ստոր-ստորակետ, ստորագրել,
չ-չտես, չկամեցող, չխոսկան
տ-տգետ, տգեղ, տհաս
դեր-դերանուն, դերասան, դերավոր
արտ-արտագաղթ, արտասահման, արտասանել
փոխ-փոխարինել, փոխանակել,
ենթ-ենթարկել
անդր-անդրադառնալ,

137.Տրված վերջածանցներով կազմել 3-ական ածանցավոր բառ;
-ալի-հրաշալի, զարմանալի, ցանկանալի
-գին-
-անի-
-ավուն-
-յալ-
-ուն-
-ելի-
-ան-
-անակ-
-անոց-
-ոց-
-ուստ-
-եստ-
-իչ-
-յուն-
-ստան-
-վածք-
-ույց-
-ք-

138. Բառաշարքում գտնել վերջածանցավոր բառերը և ընդգծել ածանցները:
Վայրի, խոհուն, մրգատու, մականուն, փութկոտ, մուրացկան, առհավետ, արգելակ, գունեղ, ոսկեգույն, նվազագույն, բանակ, խորք, միածին, զայրույթ, դռնակ, միաբան, իշխան, հարսնացու:

УРОК 1/2

Сейчас модны рваные брюки и заплатки, но было ли это всегда?
Прочитайте рассказ Н. Носова «Заплатка». Скажите, как бы повели себя
в этой ситуации современные мальчики.

ЗАПЛАТКА

У Бори были замечательные штаны: зелёные, вернее сказать, защитного
цвета. Боря их очень любил и всегда хвастался:
– Смотрите, ребята, какие у меня штаны. Солдатские!
Все ребята, конечно, завидовали. Ни у кого больше таких зелёных
штанов не было.
Однажды Боря полез через забор, зацепился за гвоздь и порвал эти
замечательные штаны.
От досады он чуть не заплакал, пошёл поскорее домой и стал просить
маму зашить.
Мама рассердилась:
– Ты будешь по заборам лазить, штаны рвать, а я зашивать должна?
– Я больше не буду! Зашей, мама!
– Сам зашей.
– Так я же ведь не умею!
– Сумел порвать, сумей и зашить.
– Ну, я так буду ходить, – проворчал Боря и пошёл во двор.
Ребята увидели, что у него на штанах дырка, и стали смеяться.
– Какой же ты солдат, – говорят, – если у тебя штаны порваны?
А Боря оправдывается:
– Я просил маму зашить, а она не хочет.

– Разве солдатам мамы штаны зашивают? – говорят ребята. – Солдат
сам должен уметь всё делать: и заплатку поставить и пуговицу пришить.
Боре стало стыдно. Пошёл он домой, попросил у мамы иголку, нитку и
лоскуток зелёной материи. Из материи он вырезал заплатку величиной с
огурец и начал пришивать её к штанам.
Дело это было нелёгкое. К тому же Боря очень спешил и колол себе
пальцы иголкой.
– Чего ты колешься? Ах ты, противная! – говорил Боря иголке и старался
схватить её за самый кончик, так чтоб не уколоться.

Наконец заплатка была пришита. Она торчала на штанах, словно
сушёный гриб, а материя вокруг сморщилась так, что одна штанина даже
стала короче.
– Ну, куда же это годится? – ворчал Боря, разглядывая штаны. – Ещё
хуже, чем было! Придётся все заново переделывать.
Он взял ножик и отпорол заплатку. Потом расправил её, опять приложил
к штанам, хорошенько обвёл вокруг заплатки чернильным карандашом и

стал пришивать её снова. Теперь он шил не спеша, аккуратно и всё время
следил, чтобы заплатка не вылезала за черту.
Он долго возился, зато, когда всё сделал, на заплатку было любо
взглянуть. Она была пришита ровно, гладко и так крепко, что не отодрать и
зубами.
Наконец Боря надел штаны и вышел во двор. Ребята окружили его.
– Вот молодец! – говорили они. – А заплатка, смотрите, карандашом
обведена. Сразу видно, что сам пришивал.
А Боря вертелся во все стороны, чтобы всем было видно, и говорил:
– Эх, мне бы ещё пуговицы научиться пришивать, да жаль, ни одна не
оторвалась! Ну, ничего. Когда-нибудь оторвётся – обязательно сам пришью.

2. Прочитайте рассказ в лицах.

3. Почему ребята смеялись над Борей?
А сейчас порванные брюки вызвали бы смех?
Потому что он порвал штаны и не мог сам зашить.
Умеете ли вы чинить одежду, пришивать пуговицы?
Могу но не очень хорошо.
Должны ли мальчики уметь шить?
По желанию, если они захотят то научатся если не захотят пусть не делают.

4. Догадайтесь, какие гласные нужно вставить в корни слов.

обледенение – обледенеть – обледенеть – лед
разделение – обделить – обделенный – делит
смягчение – смягчить – смягченный – мягкий

5. Вставьте пропущенные буквы в словарные слова.\

оккупация
богатырь
программа
профессия
профессор
образование
обыкновенный

командир
комитет
коридор
конвейер
конституция
континент
калорий
торопиться

творчество
орнамент
горение
государство
тормоз
биография
портрет
приготовить

ветреный
безветреный
ветряной
юный
румяный
свиной
пряный
кожаный

6. Вставьте, где нужно, твердый или мягкий знак.

Безъядерный
вежливый
взять
изъять

объединить
объёмный
объявиться
пьеса

подъёмник
предобеденный 
разъединённый
подьячий

сагитировать 
съязвить
сэкономить
помещичье

Կրկնություն

Դասարանական առաջադրանքներ

1․

ա)∠1 + ∠3 = 114^o
∠1 = ∠3 = 114^o : 2 = 57^o(հակադիր են)
∠2 = 180^o – ∠1 = 180^o – 57 = 123^o(կից են)
∠4 = ∠2 = 123o(հակադիր են)
բ)∠1 + ∠2 +∠3 = 220^o
∠2 = ∠4 = 140o^o
∠1 = ∠3 = (220^o – 140^o) : 2 = 40^o

2․

ա)∠2 = ∠4 = 220^o : = 110^o
∠3 = 180^o – 110^o = 70^o
∠ 1 = ∠3 = 70^o
բ)360 : 4 = 90^o
∠1 = ∠3 = 90^o : 2 = 45^o
∠2 = ∠4 = 180^o – 45^o = 135^o
գ)∠1 = (180^o – 30^o) : 2 = 75^o = ∠3
∠2 = 75 + 30^o = 105^o =∠4

3․

∠1 + ∠2 + ∠3 = ?
∠ 1 + ∠ 2 + ∠ 3 = 360^o : 2 = 180^o

Տնային առաջադրանքներ

1․

∠AOB = 50^o
∠FOE = 70^o
∠EOD = ∠AOB = 50^o
∠COB = ∠FOE = 70^o
∠AOF = ∠ COD = 180^o – 70^o – 50^o = 60^o

2․

ա)

Կետերի փոխարեն գրիր համապատասխան տառը կամ երկհնչյունը:

Մի անօգնական դեպի հարավ չվելիս ծիծեռնակները փորանցքի մեջ ընկան։
Այդ տարի Շվեյցարիայում ուժեղ ցրտից բոլոր միճատները սատկել էին։
Դե, էլ ի՛նչ պիտի ուտեին ծիծեռնակները, չէ՞ որ շատ թիթչունների նման նրանք էլ են միճատներովսնվում։
Խեղճար ծիծեռնակները սովից ուժասպառ եղան ու վառ ընկան։
Բայց Շվեյցարիայի բնակիչներն անօգնական չթողեցին նրանց, հավաքեցին, դրեցին տուփերի մեջ ու տարան երկաթուղային կայարան։
Այդտեղից էլ հատուկ գնացքով արագ ու ապահով ուղարկեցին հարավ։

Տուրածերանավի բոլոր ուղևորներն արդեն տեղերում էին, շարժասանդուկը հեռացել, դուռն ամուր փակվել էր, և ուղեկցորուհին թռիթիքի մասին էր հայտարարում։
Բայց դեռ վախենում էի, որ հանկարծ կզղճան մեզ այդ վտանգավոր թռիթիքի թողնելու համար, կիսեցնեն, և մեր բոլոր ջանքերն ապարյուն կանցնեն։
Բայց հանկարծ մի ահավոր աղմուկ սկսվեց, նավը ցնցվեց ու թափով պոջվեց տեղից։
Մխրոտվում ենք երկնքի մեջ, սլանում ենք դեպի աստղերը։

131. Բառաշարքերում առանձնացնել հոմանիշների 5 եռյակ:
Ուրախանալ, վատաբանել, զայրանալ,  ծիծաղել, կատաղել, հռհռալ, փնովել, կեղտոտել, հրճվել, քրքջալ, ցնծալ, ապականել, բարկանալ, չարախոսել, արատավորել:

Ապականել – կեղտոտել – արատավորել

Զայրանալ – բարկանալ – կատաղել

Ուրախանալ – հրճվել – ցնծալ

Ծիծաղել – հռհռալ – քրքջալ

Վատաբանել – փնովել – չարախոսել

132.Բառաշարքում առանձնացնել հոմանիշ բառերի 6 զույգ:
Կեսօր, հանդարտություն, լուսաբաց, միջօրե, խաղաղություն, գուրգուրանք, հավերժություն, կատար, արշալույս, գագաթ, փայփայանք, հավիտենություն:

Հավերժություն – հավիտենություն

Կեսօր – միջօրե

Լուսաբաց – արշալույս

Հանդարտություն – խաղաղություն

Գուրգուրանք – փայփայանք

Կատար – գագաթ

133.Բառաշարքում առանձնացնել հականիշ բառերի 5 զույգ:
Մեղմ, ազնիվ, փոթորկուն, դժոխային, խաբեբա, կոպիտ, հարթ, հանդարտ, խորդուբորդ, եդեմային:
Մեղմ – կոպիտ

Ազնիվ – խաբեբա

Փոթորկուն – հանդարտ

Դժոխային – եդեմային

Հարթ – խորդուբորդ

1)Ներկայացնել օգտակար և վնասակար բակտերիաների կառուցվածքը և գործառույթները։
Ունեն բջջապատ, Բջջաթաղանթ, Ցիտոպլազմ, Ռիբոսոմներ, ԴՆԹ,
որոշներն ունեն թարթիչներ։
Բակտերիաներ օգտագործվում են։
ա)օգտագործվում են կաթնամթերք պատրաստելուց
բ)օգտագործվում են դեղեր պատրաստելուց
գ)պաշտպանում են օրգանիզմը վնասակար մանրէներից
2)Ներկայացնել կաթնաթթվային բակտերիաների նախագիծը։
https://www.youtube.com/shorts/PUuNxleC47k
3)Բակտերիաները ինչ դեր ունեն մարդու կյանքում և բնության մեջ։
Բակտերիաները ամենուր են ջրի, հողի և նույնիսկ մեր մեջ։
ա)քայքայում են կենդանիների և բույսերի մնացորդները
բ)մաքրում են բնությունը թափոններից
գ)Օգտագործվում են բժշկության մեջ՝ դեղեր, պատվաստանյութեր, ինսուլին ստանալու համար։
4)Բորբոսասնկերի տեսակները և նրանց կատարած գործառույթները։
Կապկորթավոր բորբոսներ – աճում են հացի, մրգերի վրա, փչացնում են ուտելիքը․
Խմորասնկեր -փոքրիկ սունկեր են, որոնցով թխում են հաց, պատրաստում մածուն, գարեջուր և գինի։
Մեծ բորբոսներ (շամպինյոններ, սպիտակ սունկ և այլն) – ուտելի սունկեր են, մարդիկ հավաքում ու ուտում են։

5)Գլխարկավոր սնկերի կառուծվածքը և տարածվածությունը։
Գլխարկ – վերևի մաս, պաշտպանում է սունկը,

Թիթեղիկներ – գլխարկի տակ, աճում են սպորերը,

Ոտիկ – պահում է գլխարկը,

Միցելիում – հողի տակ թելիկներ, սնունդ ու ջուր ստանում։

6)Ինչպես տարբերել գլխարկավոր սունկ ուտելու է թե թունավոր։

Ուտելի սունկ

Լավ ու հաճելի հոտ ունի,
Գույնը համասեռ է, առանց կլոր օղակների կամ հաստացած հիմքի,
Մարդիկ ուտում են առանց վախի։

Թունավոր սունկ

Որոշները վառ գույն ունեն, նույնիսկ գեղեցիկ, բայց վտանգավոր են։
Մեղմ կամ սուր տհաճ հոտ ունի,
Հիմքում կարող է լինել օղակ կամ մեծացած հաստացում,

7)Ֆլեշմոբ – չեմ կատարել։

8)Սեպտեմբեր ամսվա բլոգային աշխատանք։
Սեպտեմբերի 8-12
Սեպտեմբերի 15-19
Սեպտեմբերի 22-26