1.  

Տրված է 𝐴𝐷𝐵 ուղղանկյուն եռանկյունը:   𝐵𝐶 հատվածը բաժանում է 𝐷𝐵𝐴 ուղիղ անկյունը երկու մասերի: 

Կազմիր համապատասխան գծագիրը և  որոշիր  𝐴𝐵𝐶  անկյունը,  𝐶𝐵𝐷  անկյունը  հավասար է 62°-ի: 

90° – 62° = 28°

2. Ուղղանկյուն եռանկյան էջի հատկությունը 

Ուղղանկյուն եռանկյան սուր անկյուններից մեկը 60° է, իսկ փոքր էջի և ներքնաձիգի գումարը հավասար է 9 սմ-ի:Որոշիր փոքր էջիերկարությունը:  

1. Երկրորդ սուր անկյունը ° է: 
90° − 60° = 30°

2. Փոքր էջի երկարությունը սմ է: 

3. Անկյունների որոշումը 

𝐴𝐵𝐶 հավասարասրուն եռանկյան մեջ 𝐴𝐶 հիմքին տարված է 𝐵𝐷 բարձրությունը: Բարձրության երկարությունը 11.5 սմ է, իսկ սրունքը՝ 23 սմ:  

Որոշիր եռանկյան անկյունները: 

∡𝐵𝐴𝐶=30° 

∡𝐵𝐶𝐴=30° 

4.  Հատվածների համեմատում 

                            𝐿 

𝐾                        𝑅                                                            𝑇 

Համեմատիր 𝐿 գագաթից դուրս եկող հատվածների երկարությունները, եթե∡𝐾=70°, ∡𝑇=35°: Հատվածները գրիր աճման կարգով:   ∡𝐴𝐵𝐶= 
<KLR = 90 – 70 = 20
<RLT = 90 – 35 = 55
LR < LK
LR < LT
LT > LK
LR, LK, LT.
<KLT = 20 + 55 =75

5. Հավասարասրուն եռանկյան անկյունները 

𝐴𝐵𝐶 հավասարասրուն եռանկյան մեջ ∡𝐵=30°-ի: Որոշիր 𝐴𝐶 հիմքի և սրունքին տարված 𝐴𝑀 բարձրության կազմած անկյունը: ∡𝑀𝐴𝐶=°-ի: 
AB = BC
<B = 30
<MAC = ?
<A = <C = (180 – 30) : 9 = 150 : 2 = 75
<MAC = 90 – 75 = 15

6. Եռանկյան բարձրությունների կազմած անկյունը 

<A = 50
<B = 53
<AOB = ?
<ABD = 90 – 50 = 40
<BAE = 90 – 53 = 37
<AOB = 180 – (37 + 40) = 103

Եռանկյան բարձրությունները հատվում են 𝑂 կետում:  Տրված է, որ ∡𝐴=50°, ∡𝐵=53°:  Որոշիր ∡𝐴𝑂𝐵-ն: 

7. Անկյունների որոշում 

                             𝐿 

𝐾                  𝑇                                                              𝑅 

𝐾𝐿𝑅 եռանկյան մեջ տարված է 𝐿𝑇 բարձրությունը:  Հայտնի է, որ ∡𝐿𝐾𝑅=39°-ի և ∡𝐾𝐿𝑅=119°-ի:  Որոշիր 𝑇𝐿𝑅 եռանկյան անկյունները: 

∡𝐿𝑇𝑅= 180 – (119 + 39) = 22

∡𝑇𝐿𝑅= 90^o

∡𝐿𝑅𝑇= 90 – 22 = 68^o

8. Ճիշտ պնդումների ընտրություն (30 աստիճան) 

Ուղղանկյուն եռանկյան փոքր անկյունը 30 աստիճան է: 

Ընտրիր ճիշտ տարբերակները: 

• Ներքնաձիգի հետ 30 աստիճանի անկյուն կազմող էջը հավասար է ներքնաձիգի կեսին: 

• 60 աստիճանի դիմացի էջը հավասար է ներքնաձիգի կեսին: 

• Եռանկյան մեծ սուր անկյունը 60 աստիճան է: 

• Ներքնաձիգի հետ 60 աստիճանի անկյուն կազմող էջը հավասար է ներքնաձիգի կեսին: 

• Ներքնաձիգը երկու անգամ մեծ է փոքր էջից: 

• Ներքնաձիգի հետ 30 աստիճանի անկյուն կազմում է էջերից փոքրը: 

• Ներքնաձիգը երկու անգամ մեծ է մեծ էջից: 

9. Ճիշտ պնդումների ընտրություն (45 աստիճան) 

Ուղղանկյուն եռանկյան սուր անկյուններից մեկը 45 աստիճան է: 

Գտիր ճիշտ պնդումները: 

• 45 աստիճանի դիմացի էջը հավասար է ներքնաձիգի կեսին: 

• Եռանկյան մյուս սուր անկյունը ևս 45 աստիճան է: 

• Եռանկյան սուր անկյունները հավասար են: 

• Եռանկյան էջերը հավասար են: 

• Եռանկյունը չունի 45 աստիճանից մեծ անկյուն: 

• Էջերի գումարը հավասար է ներքնաձիգին: 

• Եռանկյունը չունի 45 աստիճանից մեծ սուր անկյուն: 
  

10. Հավասարասրուն եռանկյան մեջ տրված հատվածների կազմած անկյունը 

Հավասարասրուն եռանկյան մեջ տարված է բարձրություն սրունքին և հիմքին առընթեր անկյան կիսորդը: 

Որոշիր բարձրության և կիսորդի կազմած անկյունը, եթե գագաթի անկյունը՝ ∡𝐵=18°-ի:  ∡𝑀𝐴𝑁=°-ի: 

<ABC հավասարասրուն է => <A = <C = (180-18):2 = 81
AN կիսորդ է => <CAN 81/2 = 40^o 30′
<CAM 90 – 81 = 9^o
<MAN = 40^o 30′ – 9^o = 31^o 30′

1․ Նախադասությունների ճիշտ հաջորդականությունը  գտի´ր ևտեքստը վերականգնի´ր:

Այնտեղ այս ահավոր ծույլը փուշ, ճյուղ, կաթնախոտ ու տատասկ էր ուտում: Ձին գնաց ու պատմեց մարդուն: Ուղտը շատ ծույլ էր, մարդու մոտ աշխատել չէր ուզում ու աշխատանքից խուսափելու համար ապրում էր Ոռնացող անապատում: Հետո շունն ու եզը հերթով եկան: Ուղտը պատաս­խանեց.

-Ո՜ւզ, ո՜ւզ:

Ուղտը նրանց էլ միայն «ուզ» ասաց: Մի երկուշաբթի առավոտ ձին՝ թամբը մեջքին, սանձը բերանին, եկավ մոտն ու ասաց.

-Ո´ւղտ, ա´յ ուղտ, դո´ւրս արի ու մեզ նման աշխատի´ր:

Հենց այդ «ուզն» էլ նրան պատիժ դարձավ. դրանից մեջքին կուզ աճեց: 

Ճիշտ տարբերակ։

Ուղտը շատ ծույլ էր, մարդու մոտ աշխատել չէր ուզում ու աշխատանքից խուսափելու համար ապրում էր Ոռնացող անապատում:
Մի երկուշաբթի առավոտ ձին՝ թամբը մեջքին, սանձը բերանին, եկավ մոտն ու ասաց.

• Ո´ւղտ, ա´յ ուղտ, դո´ւրս արի ու մեզ նման աշխատի´ր:

Ուղտը պատասխանեց.

• Ո՜ւզ, ո՜ւզ:

Հետո շունն ու եզը հերթով եկան:
Ուղտը նրանց էլ միայն «ուզ» ասաց:

Ձին գնաց ու պատմեց մարդուն:

Այնտեղ այս ահավոր ծույլը փուշ, ճյուղ, կաթնախոտ ու տատասկ էր ուտում:

Հենց այդ «ուզն» էլ նրան պատիժ դարձավ. դրանից մեջքին կուզ աճեց:

2․ Տրված  բառերի իմաստները արտահայտի´րբառակապակցություններով:

Օրինակ՝ դարավերջ — դարի վերջը,

աշխատասենյակ — աշխատելու համար նախատեսված սենյակ:

Գառնարած, բարեսիրտ, չարամիտ,  լեռնագագաթ, արա­գահոս, հարթավայր, աստղագիտություն:

Գառնարած – գառներին արածող։
Բարեսիրտ – բարի սիրտ ունեցող։
Չարամիտ – չար միտք ունեցող։
Լեռնագագաթ – լեռան գագաթ։
Արագահոս – արագ հոսող։
Հարթավայր – հարթ տարածք։
Աստղագիտություն – աստղերը ուսումնասիրող գիտություն։

3․Նախադասություններն ավարտի´ր:

Մի մարդ շուկայից ոչ թե ձեռնասուն կաքավ գնեց , այլ աքլոր։

Սի մարդ շուկայից  ձեոնասուն կաքավ գնեց, ուրեմն կենդանիների է սիրում։

Մի մարդ շուկայից ձեռնասուն կաքավ գնեց, իսկ նրա ընկերը հնդկահավ։

Մի մարդ շուկսայից ձեռնասուն կաքավ գնեց, որպեսզի այն պահի վանդակում։
Մի մարդ շուկայից ձեռնասուն կաքավ գնեց,  որովհետև նրան այն դուր քր գալիս։

Մի մարդ շուկայից ձեոնասուն կաքավ գնեց, որը շատ գեղեցիկ էր։
Մի մարդ շուկայից ձեռնասուն կաքավ գնեց, որից հետո շատ ուրախացավ։
Մի մարդ շուկայից  ձեռնասուն կաքավ գնեց, որին նվիրել էր իր աղջկան։

Մի մարդ շուկայից  ձեռնասուն կաքավ գնեց, երբ գնաց գնումների։

Մի մարդ  ձեոնասան կաքավ գնեց այնտեղից, որտեղից թռչուններ են վաճառում։

Մի մարդ շուկայից ձեռնասուն կաքավ գնեց, թեև շատ թանկ էր։

4․ Տրված գոյականներին  ածանցներ ավելացրո´ւ և կազմի´րածականներ:

Սիրտ, վախ, քար,  մայր, երկինք, արև, փայտ, լեռ(ն), փողոց, երկաթ, օդ, ծաղիկ, եղբայր, ոսկի, արծաթ, ծով, Ամերիկա, Ֆրանսիա, Գերմանիա:

Սիրտ – սրտավոր։
Վախ – վախկոտ։
Քար – քարե։
Մայր – մայրական։
Երկինք – երկնային։
Արև – արևային։
Փայտ – փայտե։
Լեռ(ն) – լեռնային։
Փողոց – փողոցային։
Երկաթ – երկաթե։
Օդ – օդային։
Ծաղիկ – ծաղկային։
Եղբայր – եղբայրական։
Ոսկի – ոսկե։
Արծաթ – արծաթե։
Ծով – ծովային։
Ամերիկա – Ամերիկյան
Ֆրանիսա – Ֆրասիական։
Գերմանիա – Գերմանական։

5. Երկու հետևություններից ո՞րն ես ճիշտ հա­մարում: Պատասխանդ պատճառաբանի´ր:

Կոշիկի եվրոպական հայտնի մի ֆիրմա իր աշխատակիցներից երկուսին Աֆրիկա ուղարկեց, որ պարզի, թե իր կոշիկներն այնտեղ կարո՞ղ Է վաճառել: Շուտով գործուղվածներից  մեկը հայտնեց. «Կոշիկ արտահանելու ոչ մի հեռանկար չկա. այստեղ բոլորը բոբիկ են քայլում»: Մյուսը  դրությունն այլ կերպ գնահատեց. «Հեռանկարները հիանալի են. բոլորը  բոբիկ են քայլում»:

Ճիշտ է երկրորդ աշխատակցի կարծիքը, որովհետև նա տեսնում է հնարավորությո, իսկ առաջինը միայն խնդիր է տեսնում։

6. Փակագծերում տրված բայերր գրի´ր պահանջված ձևով:

Ծարավ ագռավը թռավ կճուճի մոտ ջուր խմելու: Կտուցը ջրին որ չհասավ, փորձեց կճուճը թեքել: Բայց կճուճն ամուր կանգնել էր տեղում, ու ագռավը թեքել չկարողացավ: Նա մի քիչ մտածեց ու մանր քարեր լցրեց կճուճի մեջ: Ջուրը բարձրացավ, հասավ կճուճի բերանին: Ու ագռավը հագեցրեց ծարավը:

7․ Շարունակի´ր.

Գարնանային պայծառ աոավոտ էր: Քարին նստած, աչքս՝ նորածիլ կանաչի մեջ ոսկեդեղինով վառվող մի խատուտիկի,  մտածում էի: Օդում թռչունների առավոտյան աղմուկն էր: Բացատում ոչ մի շարժում չկար:

Հանկարծ անտառից հարվածների ձայն լսվեց։ Ես զարմացած նայեցի շուրջս ու տեսա մի փոքրիկ փայտփորիկի։ Նա նստել էր ծառի վրա ու արագ արագ կտցահարում էր բունը։ Թվում էր նա ինչ-որ բան էր փնտրում։ Թռչունները շարունակեցին երգել, իսկ ես ուրախ նայում էի նրան։ Բացատը լցվել էր գեղեցիկ ձայներով, և ամեն ինչ շատ խաղաղ ու հաճելի էր։


8. Հորինել այնպիսի պատմություն, որից կարելի է հետևյալ եզրակացությունը կատարել․ <<Ով աշխատի, նա կուտի։

Մի փոքրիկ գյուղում երկու եղբայրներ էին ապրում Դավիթը և Լևոնը։ Նրանք նույն դպրոց էին գնում, բայց շատ տարբեր էին իրենց վարքով։

Դավիթը միշտ շուտ էր արթնանում, օգնում էր իր մայրիկին, հետո գնում էր այգի։ Նա ջրում էր ծաղիկները, հողը փորում։ Նա նույնիսկ սովորում էր, որ ամեն բան լավ լինի։

Լևոնը, հակառակը, սիրում էր երկար քնել։ Նա ամբողջ օրը խաղում էր, մուլտ էր դիտում ու ասում էր, որ դեռ ժամանակ ունի աշխատելու։

Գարնանը Դավիթը ու Լևոնը միասին որոշեցին փոքրիկ այգի ունենալ։ Դավիթը աշխատեց շատ տնկեց երակ, ազնվամորի և հապալաս, ամեն օր ջրեց ու խնամեց։ Լևոնը սկզբում օգնեց, բայց հետո նորից թողեց ու գնաց խաղալու։
Դավիթի այգին շատ գեղեցիկ դարձավ։ Այն լի էր համեղ մրգերով, և նա կարող էր ուտել այնքան, որքան ուզում էր։ Նա նույնիսկ իր ընտանիքին ու ընկերներին էր հյուրասիրում։

Լևոնի հատվածը, սակայն, գրեթե դատարկ էր։ Նա կանգնած էր և նայում էր, թե ինչպես է Դավիթի այգին գեղեցկանում։

Նա տխուր ասաց․
— Ես չաշխատեցի, դրա համար էլ ոչինչ չունեմ։

Այդ օրից Լևոնը հասկացավ կարևոր մի բան․ եթե մարդ աշխատի, նա կունենա ուտելու բան, իսկ եթե չաշխատի ոչինչ չի ունենա։

Այսպես բոլորը համոզվեցին, որ <<Ով աշխատի, նա կուտի>>։