October 29

Սեպտեմբերի 15_19

Դասարանում

Դաս 1.2 Տեղանքի հատակագիծ։ Մասշտաբ

Դասի հղումը’ https://ibooks.dshh.am:1201/7/geography%207%20astghik%20gratun%20textbook%202023/#p=8

Պատասխանել հարցերին 

1.Ի՞նչ է մասշտաբը։
Մասշտաբը ցույց է տալիս, թե իրականում քանի անգամ է փոքրացվել քարտեզում կամ հատակագծում պատկերված տարածքը։

2.Նշել մասշտաբի տեսակները։

3.Նշել մասշտաբի և հատակագծի տարբերությունը։
Մասշտաբը թվային կամ գծային ձևով ցույց է տալիս տարածքի փոքրացումը։

Հատակագիծը փոքր տարածքի մանրամասն քարտեզ է, որտեղ մասշտաբը մեծ է։

Գրքեր, քարտեզներ, տեսանյութեր, այլ նյութեր
Դասի հղումը

October 29

Դաս 1.5  Քարտեզագրական պրոյեկցիաներ։ Պայմանական նշաններ

Դասի  հղումը

Պատասխանել հարցերին

1.Կարո՞ղ է քարտեզը ճշգրտությամբ համապատասխանել գլոբուսին։
Ոչ։ Քարտեզը երբեք չի կարող ամբողջությամբ ճշգրիտ լինել, որովհետև գլոբուսը գունդ է, իսկ քարտեզը հարթ։

2.Ո՞ր պրոյեկցիայի կիրառման դեպքում է քարտեզը ճշգրիտ բևեռային տարածքների համար։
Բևեռային տարածքները ամենաճիշտը պատկերվում են հարթակոնքային (ազիմուտալ)պրոյեկցիայով, երբ կենտրոնը բևեռներն են։

3.Ի՞նչ պրոյեկցիայով կազմած քարտեզն է նախընտրելի Եվրոպայի տարածքի քիչ աղավաղումներ ունենալու համար։
Եվրոպայի համար ավելի հարմար է կոնական պրոյեկցիան, որովհետև այն քիչ աղավաղումներ է տալիս միջին լայնությունների վրա, որտեղ գտնվում է Եվրոպան։

4.Բացատրել’ ի՞նչ է իրենից ներկայացնում լեգենդան։
Լեգենդան քարտեզի բացատրական բաժինն է։ Այն փոքրիկ սեղան կամ շրջանակ է, որտեղ նշված են քարտեզի պայմանական նշանները և դրանց իմաստները։ 

Հավելյալ նյութ դասի վերաբերյալ


📍 Ի՞նչ է քարտեզագրական պրոյեկցիան։

Երկիրը կլոր է, իսկ քարտեզը՝ հարթ։
Երբ ուզում ենք ամբողջ Երկիրը կամ մի հատվածը հարթ քարտեզի վրա պատկերել, պիտի «տափակեցնենք» կլոր աշխարհը։

Դրա համար գիտնականները ստեղծել են քարտեզագրական պրոյեկցիաներ։
Դրանք եղանակներ են, որոնցով կլոր Երկիրը «արտագրում» ենք հարթ քարտեզի վրա։


📐 Ինչու՞ է դժվար կլոր Երկիրը ճիշտ ցույց տալ հարթ քարտեզի վրա։

Պատկերացրու՝ ունես նարինջ 🍊, ու փորձում ես դրա կեղևը ամբողջությամբ հարթեցնել։ Կեղևը կպատռվի կամ կճմլվի։ Նույնը պատահում է, երբ Երկիրը ուզում ենք հարթ քարտեզ դարձնել։ Պետք է որոշ բաներ փոքր-ինչ փոխենք։


🧭 Պրոյեկցիաների տեսակները (պարզ տարբերակով)

1. 📏 Ճիշտ ձևով պրոյեկցիա (կոնֆորմ)

Պահպանում է երկրների ձևերը, բայց չափերը կարող են սխալ լինել։

  • Օրինակ՝ Մերկատորի քարտեզը (դրա վրա Գրենլանդիան թվում է շատ մեծ)։

2. 🧮 Ճիշտ չափերով պրոյեկցիա (հավասար մակերեսի)

Պահպանում է տարածքների իրական չափերը, բայց ձևերը կարող են փոխվել։

  • Օգտագործվում է, երբ ուզում ենք ցույց տալ՝ որ երկիրը որքան մեծ է։

3. 📏 Ճիշտ հեռավորությամբ պրոյեկցիա (էկվիդիստանտ)

Պահպանում է որոշ կետերի միջև հեռավորությունները։

  • Օգտագործվում է ճանապարհների, թռիչքների պլանավորման համար։

🌀 Պրոյեկցիաների ձևերը (ինչպես է կառուցված քարտեզը)

  1. Ցիլինդրիկ (գլանաձև) – կարծես Երկիրը փաթաթել են գլանի վրա։
    • Օրինակ՝ Մերկատորի քարտեզը։
  2. Կոնական (կոնաձև) – կարծես երկրի մի մաս փաթաթել են կոնի վրա։
  3. Հարթակոնքային (ազիմուտալ) – Երկիրը ներկայացվում է մի կետից դեպի դուրս՝ հարթության վրա։

October 28

Դաս 9

Կրկնություն

Դասարանական առաջադրանքներ

  1. BD ճառագայթը ABC անկյունը բաժանում է երկու անկյունների, որոնցից մեկը 17°-ով մեծ է մյուսից: Գտեք այդ անկյունները, եթե <ABC =110°:
    110o – 17o = 93o
    93o : 2 = 4o 30′
    <ABD = 46o 30′ + 17o = 63o 30′
    <DBC = 46o 30′





  2. BD ճառագայթը ABC անկյունը բաժանում է երկու անկյունների, որոնցից մեկը 23°-ով փոքր է մյուսից: Գտեք այդ անկյունները, եթե <ABC = 155°:

    (155 – 23) : 2 = 66o
    <ABD = 66o
    <DBC = 66o + 23o = 89o

BD ճառագայթը անկյունը բաժանում է երկու անկյունների, որոնցից մեկը 3 անգամ մեծ է մյուսից: Գտեք այդ անկյունները, եթե <ABC = 120°:
x + 3x = 120o
4x = 120o
x = 30o
<ABD = 30o
<DBC = 30o x 3 = 90o

ABC անկյունը BD և BE ճառագայթներով բաժանված է երեք անկյունների, որոնք իրար հարաբերում են ինչպես 1:3:4: Գտեք ABD, DBE և EBC անկյունները, եթե <ABC = 60°: 
<ABD : < DBE : EBC = 1 : 3 : 4
1 + 3 + 4 = 8 մաս
60o : 8 = 7o 30′
<ABD = 7o 30′
<DBE = 7o 30′ x 3 = 21o 90′ = 22o 30′
<EBC = 70o 30′ x 4 = 28o 120′ = 30o

ABC անկյունը BD և BE ճառագայթներով բաժանված է երեք անկյունների, որոնք իրար հարաբերում են ինչպես 2:3:5: Գտեք ABD, DBE, ЕВС, ABE, D BC անկյունները, եթե <ABC = 10 °: 


2 + 3 + 5 = 10մաս
10o : 10մաս = 1o
<ABD = 2 x 1 = 2o
<DBE = 3 x 1 = 3o
<CBE = 5 x 1 = 5o

ABC և CBD անկյունները կից են: <ABC =43°: Գտեք <CBD -ն:

<CBD = 180o – 43o = 137o

 Կից անկյուններից մեկը 30°-ով մեծ է մյուսից: Գտեք այդ անկյունները:
(180o – 30o) : 2 = 75o
75o + 30o = 105o

Կից անկյուններից մեկը 40°-ով փոքր է մյուսից: Գտեք այդ անկյունները: 
(180o – 40o) : 2 = 70o
70 + 40 = 110o

Կից անկյուններից մեկը 3 անգամ մեծ է մյուսից: Գտեք այդ անկյունները: 
Կից անկյունների գումարը 180° է։
1 մաս + 3 մաս = 4 մաս
4 մաս = 180°
180° : 4 = 45°
1 մաս = 45°
3 մաս = 135o

Կից անկյուններից մեկը 5 անգամ փոքր է մյուսից: Գտեք այդ անկյունները:
5 մաս + 1 մաս = 6 մաս
180o : 6 = 30o
1 մաս = 30°
5 մաս = 150o

October 27

Hero

Tell about  your favourite Armenian hero and the way how do we remember him/her

Vardan Mamikonian was a brave Armenian leader who lived in the 5th century. He loved his country and his people very much. When the Persian Empire tried to force Armenians to give up Christianity, Vardan refused. He gathered his soldiers and told them to fight for their faith and their homeland. In 451, he led them in the Battle of Avarayr. The battle was very hard, and Vardan was killed, but his courage gave hope to the Armenian people. Even though they lost the battle, they kept their faith. Vardan became a symbol of freedom, bravery, and love for Armenia.

Category: English | LEAVE A COMMENT
October 27

Հովհաննես Թումանյան: Անգին քարը

Հովհաննես Թումանյան ` ,, Անգին քարը,,։

Հարցեր և առաջադրանքներ:
1. Անհասկանալի բառերը դուրս գրիր և բառարանի օգնությամբ բացատրիր:
Ամբոխ – ժողովուրդ։
Անիրավ – անմեղ։
Մարգարե – գուշակ։
Գանգատ – բողոք։
Ալեկոծվել – նեղվել, խռովել։
Թափոր – երթ։
Ամպհովան – հովհանոց։
Շալ – բուրդ։
Կերպաս – բամբակե կամ մետաքսե նուրբ կտավ:
Բանվածք – հորինվածք։
Հյուծվել – նիհարել։

2. Բնութագրիր Սայիդին՝ ըստ հեքիաթի:
Սայիդին շատ բարի, իմաստուն և մեծահոգի էր։

3. Որոնք են հեքիաթասացի թվարկած չորս գանձերը, համաձայն ե՞ս այդ մտքերի հետ: Ինչու՞:
Լավ անունը, հարուստությունը, խելքը և խղճմտանքը։
Ես համաձայն եմ այս մտքի հետ, որովհետև այս չորսը գանձը մարդուն դարձնում են արժանի․

4. Չորս գանձերից, ըստ քեզ, ո՞րն է ամենակարևորը, և, ընդհանրապես, քեզ համար ո՞րն է ամենակարևոր գանձը:
Բոլոր թվարկած գանձերը շատ կարևոր են բայց դրանցից ամենակարևոր գանձը դա խղճմտանքն է, որովհետև եթե մարդը չունի խիղճ, նա չի կարող լինել բարի կամ արդար։

5. Բնութագրիր Հարուն Ալ Ռաշիդ թագավորին:
Հարուն Ալ Ռաշիդը շատ հարուստ և ուժեղ թագավոր էր։ Նա ուներ մեծ պալատ, շատ ծառաներ ու գանձեր։ Բայց նա միշտ կարծում էր, որ ամենակարևորը փողն է։

6. Ո՞րն է ստեղծագործության ասելիքը:
Ստեղծագործության ասելիքը այն է, որ հարուստ լինելով չեն որոշում մարդու լավը կամ վատը։

October 27

Դաս 11

Կատարյալ տեսքի բազմանդամներ

Առաջադրանքներ դասարանում

1․ Բազմանդամը կատարյալ տեսքի՞ է

ա) 3m 3n
գ) 1 –
ե) x5 – 2x4 – a2b2 + 2bb2
է)a3 + 3ab3 – a2b2

2․ Բազմանդամը բերեք կատարյալ տեսքի , որոշեք նրա անդամների գործակիցները և աստիճանները․

ա)2b + 3ac
բ)−5a2−3b

3․Բազմանդամը բերեք կատարյալ տեսքի 

ե)7a3 – 8aba2 + 3a2 – 4b
զ)x4 – 7y2 + 3xyx4 + 2x – 1
է)4ac – abc – 7a2

Տնային աշխատանք

1․ Բազմանդամը կատարյալ տեսքի՞ է

բ)ոչ
դ)ոչ
զ)այո

2․ Բազմանդամը բերեք կատարյալ տեսքի , որոշեք նրա անդամների գործակիցները և աստիճանները․

գ) 3x
դ) 6a3

3․Բազմանդամը բերեք կատարյալ տեսքի 

ա)8a2b + 5b2a
բ)5a3 – 6ax3 – a3x
գ)3ax2 – 4a2x – 5a2x2
դ)8n2 + 5n3p2

October 26

Ֆիզիկա

Վարժություն 1 – Ֆիզիկա, Քիմիա, Աստղագիտությն, Երկրագիտություն, Կենսաբանություն։
Վարժություն 2 – Ֆիզիկան օգնում է հասկանալ նյութի ու էներգիայի օրենքները և հանդիսանում է մյուս բնական գիտությունների՝ քիմիայի, կենսաբանության, երկրագիտության և աստղագիտության հիմքը:
Վարժություն 3 – Մեքենա, հեռախոս, լամպ, համակարգիչ, միկրոֆոն, հեռուստացույց, հոսանքի սարքեր։
Վարժություն 4 – Տեխնիկան ֆիզիկայի օրենքներն օգտագործում է գործնական կյանքում՝ սարքեր ստեղծելու և երևույթները չափելու համար։

October 26

Ֆիզիկա

Կատարել ՝Է.Ղազարյանի դասագրքից(7-րդ դասարան )էջ 166-ից10-ից մինչև16 վարժությունները և

Վարժություն 10:
Պատասխան չափագլան։

Վարջություն 11։
Պատասխան 13սմ 8մմ:

Վարջություն 12
Պատասխան՝ քանոնի բաժանման երկարությունը 0.1 սմ է:

Վարջություն 13։
Պատասխան 0,1 սմ։

Վարջություն 14։
Պատասխան 36 սմ ³։

Վարջություն 15։
Պատասխան 50 սմ³։

Վարջություն 16։
Պատասխան՝5սմ3։


October 26

Իսահակ Նյուտոն

Իսահակ Նյուտոնը ամենահայտնի ֆիզիկոսներից և գիտնականներից մեկն է։ Նա ծնվել է 1643 թվականին Անգլիայում։ Մանկության տարիներին Նյուտոնը շատ հետաքրքրասեր էր․ սիրում էր ուսումնասիրել բնությունը, սարքեր պատրաստել և փորձեր անել։

Երբ նա մեծացավ, սովորեց Կեմբրիջի համալսարանում։ Մի օր, ըստ պատմության, Նյուտոնը տեսավ, թե ինչպես է խնձորը ընկնում ծառից, և սկսեց մտածել՝ ինչու է այն ընկնում ուղիղ ներքև։ Այդ մտքից նա բացահայտեց ձգողականության օրենքը, որը ցույց տվեց, որ Երկիրը իր ձգողական ուժով դեպի իրեն է քաշում ամեն բան։

Բացի այդ, Նյուտոնը կազմեց շարժման երեք հայտնի օրենքները, որոնք մինչև այսօր կիրառվում են ֆիզիկայում․

  1. Առաջին օրենքը (իներտության օրենք) – Եթե մարմնի վրա ոչ մի ուժ չի ազդում, այն կմնա անշարժ կամ կշարժվի հավասարաչափ ուղիղ գծով։
  2. Երկրորդ օրենքը – Մարմնի արագացումը կախված է նրա վրա ազդող ուժից և զանգվածից։ Այսինքն՝ որքան մեծ է ուժը, այնքան արագ է փոխվում շարժումը։
  3. Երրորդ օրենքը (δեպքի և հակադարձ դեպքի օրենք) – Յուրաքանչյուր գործողության համար կա հավասար և հակառակ ուղղությամբ հակազդեցություն։

Նյուտոնի հայտնագործությունները փոխեցին գիտության աշխարհը։ Նա ցույց տվեց, որ ամբողջ տիեզերքը շարժվում է ըստ որոշակի օրենքների։ Նրա աշխատանքների շնորհիվ մարդիկ սկսեցին ավելի լավ հասկանալ բնությունը, տիեզերքը և տեխնոլոգիաների հիմքերը։

Նյուտոնը մահացավ 1727 թվականին, բայց նրա անունը մնաց գիտության պատմության մեջ որպես հանճարեղ ֆիզիկոս։