Սիրելի սովորողներ, խնդրում եմ ներբեռնել դասագիրքը:

Առաջադրանք 1

Արտաշեսյան Հայաստանի սոցիալտնտեսական և մշակութային կյանքը

Ա1 | Հասկացություններ և անուններ
Բնութագրի՛ր:
բուն հելլենիզմ • ուշ հելլենիզմ • մեհենական նշանագրեր • Աշխարհաժողով • Արտաշատի
հրապարակ • բդեշխություն • Հայոց արքունի պողոտա • թատրոն • Վրույր Ամփիկրատես
Աթենացի • Մետրոդորոս Սկեպսացի • Տիրան
Բուն հելլենիզմ – ժամանակաշրջան, երբ հունական մշակույթը տարածվեց տարբեր երկրներում։
Ուշ հելլենիզմ – հելլենիզմի ավելի ուշ շրջանը, երբ հունական և տեղական մշակույթները խառնվում էին։
Մեհենական նշանագրեր – նշաններ կամ գրություններ, որոնք օգտագործվում էին մեհյաններում։
Աշխարհաժողով – մեծ ժողով, որտեղ նախարարները քննարկում էին պետության կարևոր հարցերը։
Արտաշատի հրապարակ – Արտաշատ քաղաքի գլխավոր հրապարակը, որտեղ տեղի էին ունենում ժողովներ և միջոցառումներ։
Բդեշխություն – Հայաստանի սահմանային նահանգ, որը կառավարում էր բդեշխը։
Հայոց արքունի պողոտա – արքունիքի գլխավոր ճանապարհը կամ պողոտան։
Թատրոն – շինություն, որտեղ ներկայացումներ էին բեմադրվում։
Վրույր Ամփիկրատես Աթենացի – հույն գիտնական, որը կապված էր Հայաստանի արքունիքի հետ։
Մետրոդորոս Սկեպսացի – հույն փիլիսոփա, որը աշխատել է Տիգրան Մեծի արքունիքում։
Տիրան – կառավարիչ, ով ամբողջ իշխանությունը իր ձեռքում էր պահում։

Ա2 | Հիմնական գաղափարներ
ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ի՞նչ առանձնահատկություն ուներ Արտաշեսյան հելլենիստական Հայաստանի
մշակույթը։ Ինչպիսի՞ փոփոխությունների ենթարկվեցին արվեստի տարբեր ոլորտները։
Արտաշեսյան Հայաստանում մշակույթը զարգանում էր հունական մշակույթի ազդեցությամբ, բայց պահպանում էր նաև հայկական ավանդույթները։ Զարգացան թատրոնը, արվեստը և ճարտարապետությունը։
բ. Հիմնավոր՛ր։ Ինչո՞վ էր պայմանավորված Արտաշեսյան Հայաստանում քրմապետի, հետևաբար
նաև քրմական դասի ազդեցության թուլացումը։
Քրմապետի ազդեցությունը թուլացավ, որովհետև արքաները փորձում էին ավելի ուժեղացնել իրենց իշխանությունը։
գ. Բացատրի՛ր։ Ի՞նչ նշանակություն ուներ քաղաքաշինությունը Արտաշեսյան Հայաստանում։
Քաղաքաշինությունը կարևոր էր, որովհետև քաղաքներում զարգանում էին առևտուրը, արհեստները և մշակույթը։
Ա3 | Քննադատական մտածողություն
1. Ընդհանրացրո՛ւ։ Ինչպե՞ս էին Արտաշեսյան արքաներն Աշխարհաժողովի և Արտաշատի
հրապարակի միջոցով հավասարակշռում իրենց իշխանությունը։ Արդյո՞ք միշտ էր դա հնարավոր
(օրինակներ բեր)։
Արտաշեսյան արքաները Աշխարհաժողովի և Արտաշատի հրապարակում անցկացվող ժողովների միջոցով լսում էին նախարարների կարծիքը և պահում իշխանության հավասարակշռությունը։ Բայց երբեմն նախարարները չէին ենթարկվում արքային։
2. Ճանաչի՛ր ազդեցությունը։ Ինչո՞վ կբացատրես այն, որ Արտաշես I-ի կառավարման տարիներին
դեռևս գերակայող էր արամեերենը, մինչդեռ Տիգրան Մեծի ժամանակ՝ հունարենը։
Արտաշես I-ի ժամանակ օգտագործվում էր արամեերենը, որովհետև այն արդեն տարածված էր։ Տիգրան Մեծի ժամանակ տարածվեց հունարենը, քանի որ Հայաստանը կապ ուներ հունական աշխարհի հետ։
3. Վերլուծի՛ր: Ինչպե՞ս կարող էին քաղաքներին արքաների տված արտոնությունները խթանել
առևտուրն ու արհեստները։
Երբ արքաները քաղաքներին արտոնություններ էին տալիս, մարդիկ ավելի շատ էին զբաղվում առևտրով և արհեստներով, և քաղաքները զարգանում էին։
Ա4 | Փաստարկում և հիմնավորում
Պատկերացրո՛ւ, որ դու Արտավազդ II արքան ես և Տիգրանակերտի թատրոնի համար պետք է դրամա գրես ինչ-որ թեմայով՝ նախնիների քաջագործության, հայ-պոնտական կամ հայ-պարթևական
հարաբերությունների, աստվածների կյանքի կամ այլ:
Ո ՞ր թեմայով կնախընտրեիր գրել և ինչո՞ւ։

Առաջադրանք 2

Էսսե- Արտաշես Ա էսսե.

էսսեագրության ուղեցույց (առարկայական և ինտեգրված)-7-9-րդ դասարանների համար

1․ Հայաստանի պատմություն, 7 -րդ դասարան, Արտաշես Ա․։

5․ Հայաստանի պատմություն, 7 -րդ դասարան,  Արտաշեսյաններ։