145․ Շարունակի´ր.
Գարնանային պայծառ աոավոտ էր: Քարին նստած, աչքս՝ նորածիլ կանաչի մեջ ոսկեդեղինով վառվող մի խատուտիկի, մտածում էի: Օդում թռչունների առավոտյան աղմուկն էր: Բացատում ոչ մի շարժում չկար:
Հանկարծ անտառից հարվածների ձայն լսվեց․․․
146.Փակագծերում տրված բառերը անհրաժեշտ փոփոխությունների ենթարկիր և տեղադրիր նախադասության բաց թողած տեղերում։
1․Հայ ժողովուրդը ազատագրական պայքարի ելավ, և 8-9-րդ դարերը նշանավորվեցին արաբական տիրապետության դեմ մեկը մյուսի հետևից բռնկվող ապստամբություններով ու ահեղ մարտերով։ (մեկ, հետև, պայքար, տիրապետություն)
2․Մեսրոպ Մաշտոցի աշակերտ Կորյունը, «Վարք Մաշտոցի» գրքով ապագա սերունդին հանձնեց իր ուսուցչի կյանքի ու գործունեոության պատմությունը։ (ուսուցիչ, սերունդ, գործունեություն, աշակերտ)
3․Մովսես Խորենացին, օգտագործեց բազմաթիվ գրավոր աղբյուրներ, ամբողջական ձևով շարադրեց հայոց պատմությունը հնագույն ժամանակներից մինչև Արշակունիների թագավորության անկումը:
(թագավորություն, ձև, օգտագործել, աղբյուր)
4․Դավիթ Անհաղթը, որն այդպես է կոչվել Աթենքի իմաստասիրական մնալը մշտապես անպարտելի բանավեճերի համար, բացի հույն տարբեր գործերի բազմաթ-իվ մեկնաբանություններից, գրել է «Սահմանք իմաստասիրության» նշանավոր աշխատությունը։
(բանավեճ, մեկնաբանություն, իմաստասեր, մնալ)
5․Բագրատունիները փորձում էին Հայաստանը միավորել մեկ միասնական պետության մեջ, սակայն տեղական իշխանությունների կենտրոնախույս ձգտումները ավելի զորեղ եղան, և երկիրը տրոհեցին մի քանի մանր թագավորությունների։
(ձգտում, միավորել, տրոհել, թագավորություն)
6․Շիրվանզադեի հայրը դերձակ էր, բայց գրողի մանկության տարիներին զբաղվում էր տորոնի առևտրով և մեծ մասը բացակայում էր տանից։
(տարի, մանկություն, տորոն, տուն)
7․Հովհաննես Թումանյանը գնահատության կողմից բարձր դասական պարզության ու խորության, ազգային ժողովրդի իմաստության շնորհիվ: Տարերքի է արժանացել իր քերթության իմացության ու անսահման:
(գնահատություն, տարերք, քերթություն, ժողովուրդ)
8․Թիֆլիսում ապրելու տարիներին հատկապես «Վերնատան» միջոցով Թումանյանն ինքն շուրջն է համախմբում գրական ուժերին, կազմակերպում արևելահայոց գրական կյանքը:
(կյանք, տարի, միջոց, ինքը)։
147.Երկու խմբի գոյականների հոգնակին կազմի´ր և օրինաչափությունը բացահայտի´ր:
Օրինակ` Դասագիրք- դասագրքեր, վիպագիր- վիպագիրներ:
Ա.Դասագիրք, հեռագիր, արոտավայր, լրագիր, ծառաբուն, մրգաջուր, մրջնաբույն, ծաղկեփունջ, միջնապատ:
Դասագրքեր, հեռագրեր, արոտավայրեր, լրագրեր, ծառաբներ, մրգաջրեր, մրջնաբներ, ծաղկափնջեր, միջնապատներ։
Օրինաչափությունը այն է, որ բառը հոգնակի կազմվելիս բառերը սղվում են։
Բ.Վիպագիր, մեծատուն, զինակիր, ժամացույց, կողմնացույց, երգահան, քարահատ, պատմագիր, քանդկագործ:
Վիպագրեր, մեծատներ, զինակիրներ, ժամացույցներ, կողմնացույցներ, երգահաններ, քարահատներ, պատմագրեր, քանդակագործներ։
148. Փակագծում տրված բառերը դարձրո´ւ հոգնակի և գրիի´ր կետերի փոխարեն:
Ամերիկացի-(վիճակագիր) պարզել են, որ օրվա ընթացքում ամենաշատը քայլում են….(անասնապահ) ու….(հողագործ): Երկրորդ տեղում գյուղական…..(նամակատար ) են: Հաջորդը…( մատուցող) ու … բուժքույր են: Նրանցից զգալիորեն քիչ են քայլում…(ոստիկան),…(հետախույզ) ու (պահակ): Ամենից քիչ քայլում են…(նահանգապետ) ու…(նախարար):
Ամերիկացի վիճակագիրները պարզել են, որ օրվա ընթացքում ամենաշատը քայլում են անասնապահներն ու հողագործները։ Երկրորդ տեղում գյուղական նամակատարներն են։ Հաջորդը մատուցողները ու բուժքույրերն են։ Նրանցից զգալիորեն քիչ են քայլում ոստիկանները, հետախույզները ու պահակները։ Ամենից քիչ քայլում են նահանգապետներն ու նախարարները։
149. Տրված գոյականները դարձրո´ւ հոգնակի և տեղադրի´ր նախադասությունների մեջ:
Կետորս, բանաձև, հրացան, նավապետ, շնաձուկ, ժամացույց:
Բոլոր…էլ երազում են չբացահայտված կղզիներ գտնել:
Բոլոր նավապետներն էլ երազում են չբացահայտված կղզիներ գտնել։
Մեզ ասացին, որ բոլոր…հետ են ընկել, ու ոչ մեկը նույն ժամը ցույց չի տալիս:
Մեզ ասացին, որ բոլոր ժամացույցները հետ են ընկել, ու ոչ մեկը նույն ժամը ցույց չի տալիս։
Ասում են, որ…արյան հոտն է հրապուրում:
Ասում են, որ շնաձկներին արյան հոտն է հրապուրում։
Այդ տարածքում աշխատող… հետևում էին կետին ու վախենում էին ,թե ևս մեկին այնուամենայնիվ կվնասի:
Այդ տարածքում աշխատող կետորսները հետևում էին կետին ու վախենում էին, թե ևս մեկին այնուամենայնիվ կվնասի։
Ցուցադրվող…այդ նույն զինագործի որդիներն ու թոռներն էին սարքել:
Ցուցադրվող հրացանները այդ նույն զինագործի որդիներն ու թո
